"ჩვენ გვჭირდება არა ბაზრების ჩანაცვლება, არამედ ახალ ბაზრებზე გასვლა"

საბანკო და საფინანსო საკითხების ექსპერტი, პროფესორი გიორგი ცუცქირიძე ეკონომიკის მინისტრ ნათია თურნავასთან შეხვედრას დადებითად აფასებს.

ცუცქირიძის შეფასებით, საქართველოს ეკონომიკას ორმაგი საგარეო შოკის ზეგავლენის ქვეშ აღმოჩენის საშიშროება ემუქრება. 


"დღეს შედგა, ეკონომიკური ექსპერტების ძალზე საინტერესო შეხვედრა ეკონომიკისა და მდგარადი განვითარების მინისტრ ქალბატონ ნათია თურნავასთან. შეხვედრაზე, განხილული იყო არსებული გამოწვევები, მთავრობის სტრატეგია, ქვეყანაში შექმნილი სიტუაციის და საგარეო შოკების მოსალოდნელი ზეგავლენა ქვეყნის ეკონომიკაზე. ამჯერად კი მსურს ჩემი გამოსვლის ტექსტი შემოგთავაზოთ.


მიმაჩნია, რომ საქართველოს ეკონომიკა გაცილებით მაღალი ტემპით რომ იზრდებოდეს, და შესაბამისად, უფრო დივერსიფიცირებული იყოს, მაშინ ჩვენ კიდევ შეგვეძლო სავაჭრო კავშირების ზეგავლენისთვის ნაკლები ყურადღება მიგვექცია. მაგრამ ახლა, არა თუ რუსული ბაზრის ჩაკეტვა, რუსეთში თუნდაც ზომიერი ეკონომიკური შოკიც კი ჩვენს ეკონომიკაზე ნეგატიურ ზეგავლენას მაინც იქონიებს, როგორც ფულადი გზავნილების ასევე ექსპორტის შემცირების თვალსაზრისით. მაგალითისათვის, 2015 წელს, რუსეთში არსებული ეკონომიკური კრიზისის გამო, რაც დიდწილად გამოწვეული იყო იყო რუსეთისათვის 2014 წელს ყირიმის ოკუპაციის გამო, დაკისრებული სანქციების ზეგავლენასთან, საქართველოს ექსპორტი რუსეთში 41%-ით (112 მლნ დოლარით) შემცირდა, ხოლო რუსეთიდან ფულადი გზავნილები - 46%-ით (369 მლნ დოლარით) ანუ ჯამში, საქართველოში დაახლოებით ნახევარი მილიარდი დოლარით ნაკლები თანხა შემოვიდა. მართალია, 2015 წელს ეკონომიკას ზრდა არ შეუწყვეტია და 4.8%-ით გაიზარდა, მაგრამ სამაგიეროდ ლარის კურსზე აისახა ნეგატიურად, როდესაც ლარის კურსი აშშ დოლართან მიმართებაში მნიშვნელოვნად გაუფასურდა 1.78 დან 2.16 ნიშნულამდე და ეს გაუფასურების ტრენდი დღემდე მიყვება ეკონომიკას.


გასათვალისწინებელია, რომ ჩვენს ეკონომიკაზე ზეგავლენას ახდენს კიდევ ერთი წამყვანი სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანაში, თურქეთში მიმდინარე პროცესები. 2015 წელს ეკონომიკის ზრდას მნიშვნელოვნად სწორედ იმ პერიოდში თურქეთის ეკონომიკის დადებითმა ტენდენციებმაც შეუწყო ხელი. თურქეთს 2015-2016 წლებში ჰქონდა ბოლო წლებში ყველაზე მაღალი ზრდა-7.4 %. სამწუხაროდ, უკვე მესამე წელია თურქეთში პოლიტიკური კრიზისის და აშშ-სთან დაძაბული ურთიერთობის შედეგად, ეკონომიკის მაღალი რეცესიაა, ინვესტიციების მკვეთრი შემცირებით, ხოლო ვარდნამ 10 % შეადგინა. 2018 წელს ეკონომიკის ზრდა სულაც უარყოფით მაჩვენებელში გადავიდა და -2.5 % იყო. ამ დღეებში ევროკავშირის საბჭომ საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრაზე თურქეთს სანქციები დაუწესა, თურქეთის მიერ კვიპროსის სანაპიროზე გეოლოგიური სადაზვერვო სამუშაოების ჩატარების გამო. რის შედეგადაც თურქეთს შეუმცირდება ფინანსური დახმარება. თუ გავითვალისწინებთ თურქეთ -ამერიკის დაძაბულ ვითარებას და სანქციების მოლოდინს აშშ-სგანაც, თურქეთის ეკონომიკის რეცესია დიდი ალბათობით კვლავ გაგრძელდება.


შედეგად, ჩვენი ეკონომიკა შეიძლება აღმოჩნდეს ორმაგი საგარეო შოკის ზეგავლენის ქვეშ. თუ 2015 წელს საგარეო შოკის ზეგავლენა სავალუტო კურსზე აისახა, ორმაგი შოკის პირობებში ზეგავლენა იქნება როგორც სავალუტო კურსზე, ასევე მთლიანად ეკონომიკაზე და შესაბამისად ზრდის შენელებასაც გამოიწვევს; და თუ პროცესები ამ სცენარით განვითარდა, ზრდის ტემპების შენელება, მისი თანმდევი ნეგატიური შედეგებით, მომავალ წელს რეალური გახდება.


ამ თვალსაზრისით, ეკონომიკაზე მიყენებული ზარალი ცოტა არ იქნება, რადგან ფულადი გზავნილები, ტურიზმიც და ექსპორტიც ყველაზე მაღალი ხვედრითი წილით სწორედ ამ ორ წამყვან სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანაზე მოდის. ჩვენ უკვე ვნახეთ, რომ 20-21 ივნისის შემდგომ განვითარებული მოვლენებიდან სულ რაღაც 20 დღეში, საკურორტო ზონებში სეზონი ფაქტობრივად ჩავარდა. თუ 2006-2007 წლებში ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების თანაფარდობა სავაჭრო ბრუნვაში იყო 7.2 %, 2012 წელს გაიზარდა 27 %-მდე, უკვე 2017 წელს პრაქტიკულად გაორმაგდა და 59.5 % შეადგინა, ხოლო 2018 წლის მიხედვით 65 % მდეა. გარდა ამისა, ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების ზრდის წამყვანი გენერატორი ბოლო ორი წელია რუსი ტურისტების მიერ გაწეული ხარჯებია. ამასთან, სწორედ, ტურიზმი, ღვინის და მინერალური წყლების ინდუსტრია, აგრო პროდუქციასთან ერთად ქმნის ყველაზე მაღალ დასაქმებას ქვეყანაში, სავალუტო კურსზე და ინფლაციაზე რომ აღარაფერი ითქვას.


აქედან გამომდინარე, უკვე დღეს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ხდება არა უბრალოდ რომელიმე ბაზრის ჩანაცვლება, რაც არასწორია, არამედ ეკონომიკის დივერსიფიკაცია გასაღების ახალ გლობალურ ბაზრებზე გასვლით! ასევე პრინციპულად არასწორია 2006 წელს რუსული ემბარგოს მაგალითად მოყვანაც, 2005 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტი აშშ დოლარში მიმდინარე ფასებში შეადგენდა 6. 4 მილიარდს, ხოლო 2018 წლის ბოლოს 16.2 მლრდ აშშ დოლარს ანუ ეკონომიკა გაზრდილია 2.6 ჯერ და შესაბამისად, 2006 წელთან შედარებით წლიური ზრდის წინაპირობაც შემცირებულია; თვალსაჩინოებისათვის, ბოლო 20 წელიწადში, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მშპ-სთან თანაფარდობის ყველაზე მაღალი საშუალო მსოფლიო მაჩვენებელი სწორედ 2006-2007 წლებში დაფიქსირდა- 5.27 %. დღეს, მიუხედავად საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ ჩვენს რეგიონში ყველაზე მაღალი ზრდის პროგნოზისა, რაც 2019-2024 წლებში საშუალო ზრდის 5.1 % ითვალისინებს, 2005 წლისაგან განსხვავებით, საინვესტიციო ფონი არ არის ოპტიმისტური. 2018 წლის მიხედვით პუი-ს ფარდობა მშპ-სთან საშუალო მსოფლიო დონე ისტორიულ მინუმზეც კი იყო დასული-1.38 %,


მიმაჩნია, რომ ჩვენ მაქსიმალურად უნდა ვეცადოთ, შევინარჩუნოთ ტრადიციული ბაზრები და პარალელურად ვეცადოთ ახალ ბაზრებზეც გავიდეთ! საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიკაცია მნიშვნელოვანია, რასაც მთავრობა ისედაც ხელს უწყობს, მათ შორის რელოკაციური მოდელების გადმოტანით, ინვესტორებისათვის შეთავაზებულია ერთი ფანჯრის პრინციპი, გააქტიურებულია ტურისტული მარკეტინგის პლათფორმაც, მაგრამ დივერსიფიკაციას საექსპორტო პროდუქციის გაცილებით მეტი და რაც მთავარია კონკურენტუნარიანი სასაქონლო პროდუქცია და მაღალტექნოლოგიური ინვესტიციები სჭირდება, ხოლო ეკონომიკის გადაწყობას დრო ესაჭიროება. ღვინო და მინერალური წყლები იგივე უკრაინაში ისედაც იყიდება.
მე სხვა დროსაც არაერთხელ აღმინიშნავს, რომ ევროკავშირის და ახლა, უახლოეს პერსპექტივაში აშშ-ის ბაზარი, როგორც მეგაეკონომიკები, ტრადიციოული საექსპორტო პროდუქციასთან ერთად, სწორედ მაღალტექნოლოგიური მიმართულეებით არის სტრატეგიულად პრიორიტეტული. 
ჩვენ ამ მიმართულებით უკვე ვხედავთ დადებით ტენდენციებს. ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ, სულ უფრო მზარდია საგარეო-სავაჭრო ბრუნვის სტატისტიკა, რამაც ჩვენი ეკონომიკა კიდევ უფრო დივერსიფიცირებული გახადა. მთავრობის დღევანდელი სტრატეგია, რაც ითვალისწინებს ცოდნაზე ბაზირებულ ეკონომიკას და ინოვაციურ პლათფორმას, ამ თვალსაზრისითაც არის მნიშვნელოვანი. გლობალური კონკურენტუნარიანობის გაზრდით და რეგიონის ეკონომიკურ და სატრანსპორტო ჰაბად გადაქცევით, ჩვენ მოვახდენთ რა აშშ-დან და ევროკავშირის ქვეყნებიდან მაღალ ტექნოლოგიური ინვესტიციების მოზიდვას, ვუზრუნველყოფთ აქ წარმოებული პროდუქციის გატანას საერთაშორისო ბაზრებზე. ამ ტიპის რელოკაციურ მოდელებს, რომლებიც მაღალი ეფექტიანობით და შრომის ნაყოფიერებით ხასიათდებიან, ასევე აქვთ მაღალი საექსპორტო პოტენციალი, რაც გაზრდის რა საექსპორტო პროდუქციის ასორტიმენტს, ახალ სამუშაო ადგილებს, მაღალკვალიფიციურ მუშახელს და ეკონომიკის ინკლუზიურ ზრდას უზრუნველყოფს.


ამიტომაც აქვს აშშ-სთან ურთიერთგაგების მემორანდუმის ფარგლებში, ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების გაფართოებისთვის თანამშრომლობის საკითხებზე, საქართველში აშშ-ს კომერციის დეპარტამენტის წარმომადგენლობის გახსნას ძალზე დიდი მნიშვნელობა;
აქედან გამომდინარე, მაქსიმალურად უნდა დაჩქარდეს თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმზე ხელშეკრულების


ხელმოწერა აშშ-სთან, როგორც მსოფლიოს ნომერ პირველ ეკონომიკასთან, რაც საშუალებას მოგვცემს შევინარჩუნოთ ეკონომიკის ზრდის ტემპები და გადავიდეთ ეკონომიკის ინკლუზიურ ზრდაზე და შევამციროთ საგარეო შოკების ზეგავლენა ქართულ ეკონომიკაზე," - ნათქვამია ცუცქირიძის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.



სიახლეები მსგავს თემაზე

ეკონომიკის მინისტრმა მეცნიერ-ეკონომისტებთან ერთად 20 ივნისის მოვლენების შემდეგ შექმნილი მდგომარეობა განიხილა

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ მონაწილეობა მიიღო მრგვალი მაგიდის მუშაობაში, რომელიც რეგიონულ ეკონომიკურ გამოწვევებსა და შესაძლებლობებს შეეხებოდა.

"პრეზიდენტი უნდა ზრუნავდეს საოკუპაციო ხაზთან მცხოვრებ მოქალაქეებზე, მაგრამ არ უნდა რეაგირებდეს სხვის დაგეგმილ პროვოკაციებზე"

"ამ კონსტიტუციის საფუძველზე გვეძლევა საშუალება და პასუხისმგებლობა, რომ ავაშენოთ სახელმწიფო სადაც უფლება, თავისუფლება და პასუხისმგებლობა იქნება თანაბრად მნიშვნელოვანი", ამის შესახებ პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა განაცხადა. 

"ჩვენი დიდი წინაპრების შვილებს გვაქვს განსაკუთრებული მისია, რომ დავიცვათ საქართველოს კონსტიტუცია"

პრემიერ-მინისტრი მამუკა ბახტაძე საქართველოს პრეზიდენტის სასახლეში, კონსტიტუციის მიღების დღესთან დაკავშირებით გამართულ ღონისძიებაზე სიტყვით გამოვიდა. 

კახა კალაძემ მინსკელ კოლეგასთან ერთად, მინსკში ფესტივალი „თბილისობა 2019“ გახსნა

ბელარუსის დედაქალაქში ვიზიტით მყოფი თბილისის მერი კახა კალაძე, მინსკის საქალაქო აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე ანატოლი სივაკთან ერთად, ფესტივალის „თბილისობა 2019“ გახსნის ღონისძიებას დაესწრო. 

25 აგვისტოს, ბათუმში კლასიკური მუსიკის ფესტივალი „ღამის სერენადები“ გაიხსნება

25 აგვისტოს, ბათუმში კლასიკური მუსიკის ფესტივალი „ღამის სერენადები“ გაიხსნება.

"იყო და არის გმირი და ის ყოველთვის იქნება ჩვენს ყოველდღიურობაში"- ჯაბა ჯიშკარიანი ირინა ენუქიძეს იხსენებს

"როგორც ირინა ამბობდა, მოკლეს მაშინ, როცა ყველაზე ბედნიერი იყო",-ამის შესახებ საკრებულოს დეპუტატმა ჯაბა ჯიშკარიანმა განაცხადა. 

 

ირანმა ახალი რაკეტა გამოსცადა

ირანული საინფორმაციო სააგენტოს ცნობით, ახალი რაკეტის გამოცდის შესახებ ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა ოფიციალურად დაადასტურა.

გორში, სოფელ საყავრესთან ტყის მასივში ღია ცეცხლი აღარ შეინიშნება და დაკვამლიანების არეალი შემცირებულია

გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საყავრეს მიმდებარედ, ტყის მასივში, ამ დროისთვის, ღია ცეცხლი აღარ შეინიშნება და ადგილზე დაკვამლიანების არეალი შემცირებულია. აღნიშნულს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური ავრცელებს. 

პოლიციამ ბათუმში მანქანის გაქურდვის ფაქტი აღკვეთა

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ქურდობის მცდელობის ბრალდებით, 1999 წელს დაბადებული, წარსულში მრავალჯერ ნასამართლევი და ამჟამად პირობითი  მსჯავრის ქვეშ მყოფი მ.მ. დააკავა.

მარტვილის სასწრაფოს ახალი შენობა გადაეცა

დღეიდან მარტვილის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების პერსონალი მუშაობას ახალაშენებულ ცენტრში განაგრძობს.

ჯაბა ჯიშკარიანი ბუტა რობაქიძეზე: ეს სახელი და გვარი ყოველთვის იქნება ჩვენი ცხოვრების და ისტორიის ნაწილი

"თითოეული ჩვენგანის გულებში, ბუტა 19 წლის პატარა ბიჭად დარჩა",-ამის შესახებ საკრებულოს წევრმა ჯაბა ჯიშკარიანმა განაცხადა. 

კახა კალაძე მინსკში „ქართული სახლის” გახსნის ღონისძიებას დაესწრო

ბელარუსის დედაქალაქში ვიზიტით მყოფი თბილისის მერი კახა კალაძე „ქართული სახლის“ გახსნის ღონისძიებას დაესწრო.

 

"საქართველო მტკიცედ დგას უკრაინელი ხალხის გვერდით დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობისთვის ბრძოლაში"

საქართველოს პრემიერ მინისტრი მამუკა ბახტაძე უკრაინელ ხალხს ტვიტერის ოფიციალურ გვერდზე დამოიკიდებლობის დღეს ულოცავს. 

„საპარტნიორო ფონდმა“ ბელარუსის მთავრობის მხარდაჭერით, მინსკში „ქართული სახლი“ გახსნა

„საპარტნიორო ფონდმა“ მინსკში „ქართული სახლი“ გახსნა.

წეროვანთან ხანძარია

მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წეროვანთან ხანძარია. 

თეთრიწყაროში გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის საინფორმაციო შეხვედრა გაიმართა

გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრმა, ბიომრავალფეროვნების საინფორმაციო კამპანიის ფარგლებში, ადგილობრივი მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების მიზნით თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში საინფორმაციო შეხვედრა გამართა.

ანუკი არეშიძის საქველმოქმედო ფონდის ორგანიზებით, დღეს მცხეთაში ნაყინის ფესტივალი გაიმართება

საქველმოქმედო ფონდ „ანუკი არეშიძის“ ინიციატივითა და ორგანიზებით, დღეს, მცხეთის ცენტრალურ სკვერში, მუნიციპალიტეტში მცხოვრები, სოციალურად დაუცველი და შშმ ბავშვებისთვის საზაფხულო გამაგრილებელი დესერტის ფესტივალი გაიმართება.

ყვარელში ახალსოფლის ტყეში მეორე დღეა ხანძარს ებრძვიან

ცეცხლი ხეებს და ხმელ ბალახს უკიდია.

არჩილ თალაკვაძე საქართველოს პარლამენტის სახელით, უკრაინელ ხალხს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძე უკრაინელ ხალხს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს. 

აიტექნიკსის" გაქურდვის მცდელობის ფაქტზე 1 პირი დააკავეს

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ქურდობის
მცდელობის ფაქტზე 2004 წელს დაბადებული გ.გ დააკავა.

ხელისუფლების წამომადგენლები ხაშურის მუნიციპალიტეტის რამდენიმე სოფლის მოსახლეობას შეხვდნენ

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველი მოადგილე გიორგი ხანიშვილი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლების მოსახლეობას შეხვდა.

თბილისის მეტროს ელექტრო კაბელებისა და სავენტილაციო სისტემის რეაბილიტაცია მიმდინარეობს

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს მუნიციპალური განვითარების ფონდი აზიის განვითარების ბანკის დაფინანსებით თბილისის მეტროს კაბელებისა და ვენტილაციის რეაბილიტაციის პროექტს ახორციელებს.