"ჩვენ გვჭირდება არა ბაზრების ჩანაცვლება, არამედ ახალ ბაზრებზე გასვლა"

საბანკო და საფინანსო საკითხების ექსპერტი, პროფესორი გიორგი ცუცქირიძე ეკონომიკის მინისტრ ნათია თურნავასთან შეხვედრას დადებითად აფასებს.

ცუცქირიძის შეფასებით, საქართველოს ეკონომიკას ორმაგი საგარეო შოკის ზეგავლენის ქვეშ აღმოჩენის საშიშროება ემუქრება. 


"დღეს შედგა, ეკონომიკური ექსპერტების ძალზე საინტერესო შეხვედრა ეკონომიკისა და მდგარადი განვითარების მინისტრ ქალბატონ ნათია თურნავასთან. შეხვედრაზე, განხილული იყო არსებული გამოწვევები, მთავრობის სტრატეგია, ქვეყანაში შექმნილი სიტუაციის და საგარეო შოკების მოსალოდნელი ზეგავლენა ქვეყნის ეკონომიკაზე. ამჯერად კი მსურს ჩემი გამოსვლის ტექსტი შემოგთავაზოთ.


მიმაჩნია, რომ საქართველოს ეკონომიკა გაცილებით მაღალი ტემპით რომ იზრდებოდეს, და შესაბამისად, უფრო დივერსიფიცირებული იყოს, მაშინ ჩვენ კიდევ შეგვეძლო სავაჭრო კავშირების ზეგავლენისთვის ნაკლები ყურადღება მიგვექცია. მაგრამ ახლა, არა თუ რუსული ბაზრის ჩაკეტვა, რუსეთში თუნდაც ზომიერი ეკონომიკური შოკიც კი ჩვენს ეკონომიკაზე ნეგატიურ ზეგავლენას მაინც იქონიებს, როგორც ფულადი გზავნილების ასევე ექსპორტის შემცირების თვალსაზრისით. მაგალითისათვის, 2015 წელს, რუსეთში არსებული ეკონომიკური კრიზისის გამო, რაც დიდწილად გამოწვეული იყო იყო რუსეთისათვის 2014 წელს ყირიმის ოკუპაციის გამო, დაკისრებული სანქციების ზეგავლენასთან, საქართველოს ექსპორტი რუსეთში 41%-ით (112 მლნ დოლარით) შემცირდა, ხოლო რუსეთიდან ფულადი გზავნილები - 46%-ით (369 მლნ დოლარით) ანუ ჯამში, საქართველოში დაახლოებით ნახევარი მილიარდი დოლარით ნაკლები თანხა შემოვიდა. მართალია, 2015 წელს ეკონომიკას ზრდა არ შეუწყვეტია და 4.8%-ით გაიზარდა, მაგრამ სამაგიეროდ ლარის კურსზე აისახა ნეგატიურად, როდესაც ლარის კურსი აშშ დოლართან მიმართებაში მნიშვნელოვნად გაუფასურდა 1.78 დან 2.16 ნიშნულამდე და ეს გაუფასურების ტრენდი დღემდე მიყვება ეკონომიკას.


გასათვალისწინებელია, რომ ჩვენს ეკონომიკაზე ზეგავლენას ახდენს კიდევ ერთი წამყვანი სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანაში, თურქეთში მიმდინარე პროცესები. 2015 წელს ეკონომიკის ზრდას მნიშვნელოვნად სწორედ იმ პერიოდში თურქეთის ეკონომიკის დადებითმა ტენდენციებმაც შეუწყო ხელი. თურქეთს 2015-2016 წლებში ჰქონდა ბოლო წლებში ყველაზე მაღალი ზრდა-7.4 %. სამწუხაროდ, უკვე მესამე წელია თურქეთში პოლიტიკური კრიზისის და აშშ-სთან დაძაბული ურთიერთობის შედეგად, ეკონომიკის მაღალი რეცესიაა, ინვესტიციების მკვეთრი შემცირებით, ხოლო ვარდნამ 10 % შეადგინა. 2018 წელს ეკონომიკის ზრდა სულაც უარყოფით მაჩვენებელში გადავიდა და -2.5 % იყო. ამ დღეებში ევროკავშირის საბჭომ საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრაზე თურქეთს სანქციები დაუწესა, თურქეთის მიერ კვიპროსის სანაპიროზე გეოლოგიური სადაზვერვო სამუშაოების ჩატარების გამო. რის შედეგადაც თურქეთს შეუმცირდება ფინანსური დახმარება. თუ გავითვალისწინებთ თურქეთ -ამერიკის დაძაბულ ვითარებას და სანქციების მოლოდინს აშშ-სგანაც, თურქეთის ეკონომიკის რეცესია დიდი ალბათობით კვლავ გაგრძელდება.


შედეგად, ჩვენი ეკონომიკა შეიძლება აღმოჩნდეს ორმაგი საგარეო შოკის ზეგავლენის ქვეშ. თუ 2015 წელს საგარეო შოკის ზეგავლენა სავალუტო კურსზე აისახა, ორმაგი შოკის პირობებში ზეგავლენა იქნება როგორც სავალუტო კურსზე, ასევე მთლიანად ეკონომიკაზე და შესაბამისად ზრდის შენელებასაც გამოიწვევს; და თუ პროცესები ამ სცენარით განვითარდა, ზრდის ტემპების შენელება, მისი თანმდევი ნეგატიური შედეგებით, მომავალ წელს რეალური გახდება.


ამ თვალსაზრისით, ეკონომიკაზე მიყენებული ზარალი ცოტა არ იქნება, რადგან ფულადი გზავნილები, ტურიზმიც და ექსპორტიც ყველაზე მაღალი ხვედრითი წილით სწორედ ამ ორ წამყვან სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანაზე მოდის. ჩვენ უკვე ვნახეთ, რომ 20-21 ივნისის შემდგომ განვითარებული მოვლენებიდან სულ რაღაც 20 დღეში, საკურორტო ზონებში სეზონი ფაქტობრივად ჩავარდა. თუ 2006-2007 წლებში ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების თანაფარდობა სავაჭრო ბრუნვაში იყო 7.2 %, 2012 წელს გაიზარდა 27 %-მდე, უკვე 2017 წელს პრაქტიკულად გაორმაგდა და 59.5 % შეადგინა, ხოლო 2018 წლის მიხედვით 65 % მდეა. გარდა ამისა, ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების ზრდის წამყვანი გენერატორი ბოლო ორი წელია რუსი ტურისტების მიერ გაწეული ხარჯებია. ამასთან, სწორედ, ტურიზმი, ღვინის და მინერალური წყლების ინდუსტრია, აგრო პროდუქციასთან ერთად ქმნის ყველაზე მაღალ დასაქმებას ქვეყანაში, სავალუტო კურსზე და ინფლაციაზე რომ აღარაფერი ითქვას.


აქედან გამომდინარე, უკვე დღეს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ხდება არა უბრალოდ რომელიმე ბაზრის ჩანაცვლება, რაც არასწორია, არამედ ეკონომიკის დივერსიფიკაცია გასაღების ახალ გლობალურ ბაზრებზე გასვლით! ასევე პრინციპულად არასწორია 2006 წელს რუსული ემბარგოს მაგალითად მოყვანაც, 2005 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტი აშშ დოლარში მიმდინარე ფასებში შეადგენდა 6. 4 მილიარდს, ხოლო 2018 წლის ბოლოს 16.2 მლრდ აშშ დოლარს ანუ ეკონომიკა გაზრდილია 2.6 ჯერ და შესაბამისად, 2006 წელთან შედარებით წლიური ზრდის წინაპირობაც შემცირებულია; თვალსაჩინოებისათვის, ბოლო 20 წელიწადში, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მშპ-სთან თანაფარდობის ყველაზე მაღალი საშუალო მსოფლიო მაჩვენებელი სწორედ 2006-2007 წლებში დაფიქსირდა- 5.27 %. დღეს, მიუხედავად საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ ჩვენს რეგიონში ყველაზე მაღალი ზრდის პროგნოზისა, რაც 2019-2024 წლებში საშუალო ზრდის 5.1 % ითვალისინებს, 2005 წლისაგან განსხვავებით, საინვესტიციო ფონი არ არის ოპტიმისტური. 2018 წლის მიხედვით პუი-ს ფარდობა მშპ-სთან საშუალო მსოფლიო დონე ისტორიულ მინუმზეც კი იყო დასული-1.38 %,


მიმაჩნია, რომ ჩვენ მაქსიმალურად უნდა ვეცადოთ, შევინარჩუნოთ ტრადიციული ბაზრები და პარალელურად ვეცადოთ ახალ ბაზრებზეც გავიდეთ! საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიკაცია მნიშვნელოვანია, რასაც მთავრობა ისედაც ხელს უწყობს, მათ შორის რელოკაციური მოდელების გადმოტანით, ინვესტორებისათვის შეთავაზებულია ერთი ფანჯრის პრინციპი, გააქტიურებულია ტურისტული მარკეტინგის პლათფორმაც, მაგრამ დივერსიფიკაციას საექსპორტო პროდუქციის გაცილებით მეტი და რაც მთავარია კონკურენტუნარიანი სასაქონლო პროდუქცია და მაღალტექნოლოგიური ინვესტიციები სჭირდება, ხოლო ეკონომიკის გადაწყობას დრო ესაჭიროება. ღვინო და მინერალური წყლები იგივე უკრაინაში ისედაც იყიდება.
მე სხვა დროსაც არაერთხელ აღმინიშნავს, რომ ევროკავშირის და ახლა, უახლოეს პერსპექტივაში აშშ-ის ბაზარი, როგორც მეგაეკონომიკები, ტრადიციოული საექსპორტო პროდუქციასთან ერთად, სწორედ მაღალტექნოლოგიური მიმართულეებით არის სტრატეგიულად პრიორიტეტული. 
ჩვენ ამ მიმართულებით უკვე ვხედავთ დადებით ტენდენციებს. ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ, სულ უფრო მზარდია საგარეო-სავაჭრო ბრუნვის სტატისტიკა, რამაც ჩვენი ეკონომიკა კიდევ უფრო დივერსიფიცირებული გახადა. მთავრობის დღევანდელი სტრატეგია, რაც ითვალისწინებს ცოდნაზე ბაზირებულ ეკონომიკას და ინოვაციურ პლათფორმას, ამ თვალსაზრისითაც არის მნიშვნელოვანი. გლობალური კონკურენტუნარიანობის გაზრდით და რეგიონის ეკონომიკურ და სატრანსპორტო ჰაბად გადაქცევით, ჩვენ მოვახდენთ რა აშშ-დან და ევროკავშირის ქვეყნებიდან მაღალ ტექნოლოგიური ინვესტიციების მოზიდვას, ვუზრუნველყოფთ აქ წარმოებული პროდუქციის გატანას საერთაშორისო ბაზრებზე. ამ ტიპის რელოკაციურ მოდელებს, რომლებიც მაღალი ეფექტიანობით და შრომის ნაყოფიერებით ხასიათდებიან, ასევე აქვთ მაღალი საექსპორტო პოტენციალი, რაც გაზრდის რა საექსპორტო პროდუქციის ასორტიმენტს, ახალ სამუშაო ადგილებს, მაღალკვალიფიციურ მუშახელს და ეკონომიკის ინკლუზიურ ზრდას უზრუნველყოფს.


ამიტომაც აქვს აშშ-სთან ურთიერთგაგების მემორანდუმის ფარგლებში, ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების გაფართოებისთვის თანამშრომლობის საკითხებზე, საქართველში აშშ-ს კომერციის დეპარტამენტის წარმომადგენლობის გახსნას ძალზე დიდი მნიშვნელობა;
აქედან გამომდინარე, მაქსიმალურად უნდა დაჩქარდეს თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმზე ხელშეკრულების


ხელმოწერა აშშ-სთან, როგორც მსოფლიოს ნომერ პირველ ეკონომიკასთან, რაც საშუალებას მოგვცემს შევინარჩუნოთ ეკონომიკის ზრდის ტემპები და გადავიდეთ ეკონომიკის ინკლუზიურ ზრდაზე და შევამციროთ საგარეო შოკების ზეგავლენა ქართულ ეკონომიკაზე," - ნათქვამია ცუცქირიძის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.



სიახლეები მსგავს თემაზე

ეკონომიკის მინისტრმა მეცნიერ-ეკონომისტებთან ერთად 20 ივნისის მოვლენების შემდეგ შექმნილი მდგომარეობა განიხილა

ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ მონაწილეობა მიიღო მრგვალი მაგიდის მუშაობაში, რომელიც რეგიონულ ეკონომიკურ გამოწვევებსა და შესაძლებლობებს შეეხებოდა.

ოკუპირებული აფხაზეთის ე.წ. პრემიერ-მინისტრად ვალერი ბგანბა დაინიშნა

ოკუპირებული აფხაზეთის ე.წ. პრეზიდენტმა რაულ ხაჯიმბამ 14 ოქტომბერს ხელი მოაწერა ბრძანებას, რომლის თანახმად, დე ფაქტო რესპუბლიკის ე.წ. პრემიერ-მინისტრად ვალერი ბგანბა დაინიშნა.

საქართველოს, თურქეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრა გაურკვეველი ვადით გადაიდო

საქართველოს, თურქეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრების რიგით მე-8 შეხვედრა, რომელიც 16 ოქტომბერს თბილისში იყო დაგეგმილი, გადაიდო.

გიორგი გახარია სომხეთს ეწვევა

საქართველოს პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიას ოფიციალური ვიზიტები საქართველოს მეზობელ ქვეყნებში გრძელდება. 2019 წლის 15 ოქტომბერს მთავრობის მეთაური სომხეთს ეწვევა.

პაშა ბანკის მხარდაჭერით, არასამთავრობო ორგანიზაციამ აუტიზმის ცენტრი „პირველი ნაბიჯი“ გახსნა

პაშა ბანკის მხარდაჭერით, არასამთავრობო ორგანიზაციამ აუტიზმის ცენტრი „პირველი ნაბიჯი“ გახსნა. გახსნის ოფიციალური საზეიმო ღონისძიება 9 ოქტომბერს გაიმართა.

მომავალი 3 წლის განმავლობაში, ენერგოსისტემას 500 მგვტ-მდე დამატებითი სიმძლავრე შეემატება

ეკონომიკის მინისტრის მოადგილემ დავით თვალაბეიშვილმა "არაგვიჰესი" მოინახულა და ენერგეტიკის სექტორში მიმდინარე და დაგეგმილ პროექტებზე ისაუბრა.

მეუფე ანანია: ჩვენ მხარს ვუჭერთ, მაგრამ არ ვაღიარებთ უკრაინის ავტოკეფალიას

წმიდა სინოდის წევრი, მიტროპოლიტი ანანია ამბობს, რომ ქართული ეკლესია მხარს უჭერს უკრაინის ავტოკეფალიას, თუმცა არ აღიარებს.

საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით „გურჯაანის ღვინის ფესტივალი 2019“  გაიმართა

საქართველოს ბანკი ღვინის ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობასა და ღვინის კულტურის პოპულარიზაციას განაგრძობს.

პოლონეთის ხელისუფლებაში კონსერვატორები რჩებიან

"დოიჩე ველეს" ინფორმაციით, პოლონეთში ჩატარებული არჩევნების ეგზიტპოლის შედეგები გამოქვეყნდა. ამ შედეგებით მმართველი პარტია "სამართალი და სამართლიანობა" [Law and Justice] - 43.6 პროცენტით ლიდერობს. მეორე ადგილს კი, ოპოზიციური სამოქალაქო კოალიცია 27.4%-ით იკავებს.

კენი ლარკინმა თსუ-ის სტუდენტებისთვის იმღერა

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა, პირველკურსელ სტუდენტებს სწავლის დაწყება კენი ლარკინის კონცერტით მიულოცა.

 
ანრი ოხანაშვილი: დაპირება, რომ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების შერჩევა იქნებოდა მაქსიმალურად გახსნილი, გამჭვირვალე და ხანგრძლივი პროცესი, შევასრულეთ

"ეს არის ისტორიული პროცესი. ეს პროცესი შედგა", - განაცხადა პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ანრი ოხანაშვილმა, უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატთა შესარჩევ პროცედურებთან დაკავშირებით.

ანრი ოხანაშვილი: სამწუხაროა, რომ ოპოზიციის ნაწილმა გასაუბრების პროცესი პოლიტიკურ სეირად აქცია

„სამწუხაროა, რომ ოპოზიციის ნაწილმა გასაუბრების პროცესი პოლიტიკურ სეირად აქცია“, - ამის შესახებ პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ანრი ოხანაშვილმა ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში განაცხადა.

იაპონიაში ტაიფუნის შედეგად დაღუპულთა რიცხი 39-მდე გაიზარდა

იაპონიაში ტაიფუნი "ჰაგიბისის" მიერ გამოწვეული წყალდიდობისა და მეწყერის შედეგად დაღუპულთა რიცხი 39-მდე გაიზარდა. ინფორმაციას იაპონური მედია ავრცელებს. 

დღეს სვეტიცხოვლობაა

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია დღეს სვეტიცხოვლობას აღნიშნავს. ამასთან დაკავშირებით ტაძრებში წირვა-ლოცვა შესრულდება.

"გრიგოლ ვაშაძე ძალიან არ მომწონდა, ათიდან რვა საკითხში არ ვეთანხმები, იმიტომ მივეცი ხმა რომ ქვეყნისთვის კატასტროფა ამეცილებინა"

"ევროპული საქართველოს" ლიდერის გიგა ბოკერის განცხადებით, საპრეზიდენტო არჩევნებში ოპოზიციური გაერთიანების "ძალა ერთობაშიას" საპრეზიდენტო კანდიდატს, მხოლოდ იმიტომ დაუჭირა მხარი, რომ ქვეყნისთვის სალომე ზურაბიშვილის პრეზიდენტობით გამოწვეული კატატროფა აეცილებინა თავიდან.

ტაქსის მძღოლი, რომელმაც ვაკეში ტურისტზე ფიზიკურად იძალადა, დააკავეს

შსს- ს თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ვაკე-საბურთალოს სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1967 წელს დაბადებული გ.თ. უცხო ქვეყნის მოქალაქის მიმართ ჩადენილი ძალადობისა და ნივთის დაზიანების ბრალდებით დააკავეს. ​

"ვინც პოპულიზმში დამადანაშაულა, იმათ რა იციან მე რომელ ღმერთს ვგულისხმობდი"

"ევროპული საქართველოს" ლიდერი გიგა ბოკერია, მისი განცხადებით საზოგადოებაში გამოწვეულ რეზონანს დიდ პატივად მიიჩნევს.

14 ოქტომბერს სვეტიცხოვლობა აღინიშნება

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია სვეტიცხოვლობას აღნიშნავს. ამასთან დაკავშირებით ტაძრებში წირვა-ლოცვა შესრულდება.

რეჟისორი მიხეილ კობახიძე გარდაიცვალა

ქართველი რეჟისორი მიხეილ კობახიძე 80 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

ასპინძაში სატვირთო ძროხას დაეჯახა

ასპინძა-ახალქალაქის გზაზე, დაბა ასპინძის შესასვლელთან, ტრაილერი ადგილობრივის ძროხას დაეჯახა. საქონელი ადგილზე მოკვდა. შემთხვევა 13 ოქტომბერს, დაახლოებით 20:00 საათზე მოხდა.

ჯუთაში, მწვერვალზე, ორი მოქალაქე დაშავდა

შსს-ს გადაუდებელი დახმარების ოპერატიული მართვის ცენტრ "112"-ში შემოვიდა ინფორმაცია, რომ სტეფანწმინდის რაიონში, სოფელ ჯუთაში, მწვერვალზე, საქართველოს ორი მოქალაქე დაშავდა და საჭირო იყო მაშველების დახმარება.

ხაშურში ყოფილი ცოლის მკვლელობაში ბრალდებულს პატიმრობა შეეფარდა

ხაშურში, ყოფილი მეუღლის მკვლელობაში ბრალდებულ ირაკლი დეკანოიძეს აღმკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.