ენგურჰესზე რეაბილიტაციის მეოთხე ეტაპი მიმდინარეობს

ენგურისა და ვარდნილის ჰიდროელექტროსადგურებზე მასშტაბური რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზა მიმდინარეობს. სარემონტო სამუშაოების მოსამზადებელი და განხორციელების პერიოდი 2018 – 2021 წლებს მოიცავს.

რას ითვალისწინებს რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზა? რა გაკეთდა რეაბილიტაციის საბოლოო ეტაპის დაწყებამდე? რა მნიშვნელობა აქვს ქვეყნის ენერგეტიკისთვის ენგურჰესის გამართულ მუშაობას?


რას წარმოადგენს ენგურჰესი?


ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმაა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება. მისი დამფუძნებელი პარტნიორია სახელმწიფო, რომლის უფლებამოსილებებსაც საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ახორციელებს. შესაბამისად, შპს „ენგურჰესის“ 100%-იანი წილის მფლობელია საქართველოს სახელმწიფოა.


ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის საქმიანობის ძირითად საგანს წარმოადგენს ელექტროენერგიის წარმოება და რეალიზაცია. ამჟამად სადგური მუშაობს საიმედოდ, გამართულად და მისი წილი ქვეყნის საერთო ელექტრომომარაგების 35%-ს აჭარბებს. თავისი არსებობის 40 წლის მანძილზე ენგურჰესმა 120 მილიარდ კვტ.სთ-ზე მეტი ელექტროენერგია გამოიმუშავა. 2015 წელს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, ენგურჰესის თაღოვან კაშხალს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი  მიენიჭა.



რას ითვალისწინებს ენგურჰესის რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზა?


საქართველოს მთავრობამ ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკთან (EBRD) საკრედიტო ხელშეკრულება 2018 წლის 5 იანვარს გააფორმა. შეთანხმება ენგურჰესზე საბოლოო სარეაბილიტაციო სამუშაოების დაფინანსებას ითვალისწინებს. აღნიშნული პროექტის ფარგლებში სხვადასხვა სახის სამუშაოების განხორციელება იგეგმება.


ენგურჰესის რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზის ფარგლებში დაგეგმილია სამშენებლო-სარეაბილიტაციო და მონიტორინგის სამუშაოები, რომლებიც ენგურის სადაწნეო გვირაბის რეაბილიტაციასა და გვირაბის ფილტრაციის გრძელვადიანი მონიტორინგის სისტემის დამონტაჟებას ითვალისწინებს. დაგეგმილია სადაწნეო გვირაბთან მისასვლელი შტოლნების რეაბილიტაცია, გალის წყალსაცავის კაშხლის (ვარდნილჰესი) უქმი წყალსაშვის დახრილ მონაკვეთზე დაზიანებული უბნებისა და კედლების შეკეთება, წყალგამყვანი არხის საწყისი მონაკვეთის რკინა-ბეტონის საფარით მოსახვა და ბურღვა-ცემენტაცია. ამავე სამუშაოების ფარგლებში ვარდნილჰესი I-ის ქვედა ბიეფში გამყვანი არხის მარჯვენა ნაპირზე დამეწყრილი მონაკვეთის გამაგრებითი სამუშაოები და ხოკოს მეწყრის (ენგურის რეზერვუარის მარცხენა ფერდზე) მონიტორინგი განხორციელდება.


ენგურჰესის რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზის ფარგლებში დაგეგმილია ჰიდრომექანიკური სამუშაოები, რომლებიც სატურბინე მილსადენების რემონტს,  წყალმიმღების დისკური საკეტების ბაიპასისა და კაშხლის სიღრმული წყალსაშვების ფარების შემჭიდროების რეკონსტრუქციას ითვალისწინებს. დაგეგმილია ვარდნილჰესი II-ზე უქმი წყალსაშვის ფარებისა და ამწე მექანიზმის მოწოდება-მონტაჟი, მდინარე ენგურის ბუნებრივი კალაპოტიდან ვარდნილჰესი I-ის წყალსაცავში წყლის გადასაგდები დამბისა და ჰიდრომექანიკური მოწყობილობების რეაბილიტაცია. პროექტით გათვალისწინებული ელექტრომექანიკური სამუშაოები კი ენგურის გამანაწილებელი ქვესადგურის მოწყობილობების ნაწილობრივ განახლებასა და ენგურის კაშხლის ელექტრომომარაგების სისტემის მთლიან შეცვლას ითვალისწინებს. რეაბილიტაციის ფარგლებში დაგეგმილია ენგურის წყალსაცავში კაშხლის მახლობელი ზონების დანალექი მასებისგან გაწმენდა.


რეაბილიტაციის მეოთხე ეტაპი ბეტონის 14-კილომეტრიანი გზის მშენებლობასა (აფხაზეთის გამშვები პუნქტიდან ენგურჰესამდე) და გვირაბისკენ მიმავალ გზაზე დამეწყრილი უბნების აღდგენა-გამაგრებასაც მოიცავს. პროექტის ცალკე კომპონენტს წარმოადგენს მდინარე ენგურის წყალშემკრები აუზის მეტეოროლოგიური მონიტორინგისა და მონაცემთა დამუშავების სისტემის შემუშავება, მეტეოროლოგიური სადგურისა და შესაბამისი აპარატურის მონტაჟი.


რა გაკეთდა ენგურჰესის რეაბილიტაციის პირველ, მეორე და მესამე ეტაპებზე?


ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის მდგომარეობის შესწავლისა და აუცილებელი სარეაბილიტაციო სამუშაოების მასშტაბებისა თუ პრიორიტეტების განსაზღვრის მიზნით, 1997 წელს ენგურის კასკადის ნაგებობების შესწავლა-ანალიზი დაიწყო. 1998-1999 წლებში კი ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის რეაბილიტაციის ფართომასშტაბიანი პროექტი შემუშავდა. გეგმის მიხედვით, სადგურის 3-თვიანი გაჩერების დროს ენგურის კაშხლის სარეაბილიტაციო და სადაწნეო გვირაბის სასწრაფო-გადაუდებელი გაუსაფრთხოების სამუშაოები განხორციელდა. პროექტის ფარგლებში ყველა აგრეგატს (#1, #2, #3, #4 და #5)  ჩაუტარდა რეაბილიტაცია, რის შედეგადაც ენგურჰესმა თავის  საპროექტო სიმძლავრეს - 1300 მგვტ-ს მიაღწია.



ენგურჰესის რეაბილიტაციის საწყის ეტაპზე ენგურის კაშხლის ახალი მისაყრდნობი ფარი დამზადდა და დამონტაჟდა. ამავდროულად ვარდნილჰესი I-ზე ელექტრომექანიკური სარეაბილიტაციო და ჰიდრომექანიკური მოწყობილობების სარეაბილიტაციო სამუშაოები განხორციელდა. ჩატარდა ვარდნილის კაშხლის, წყალსაშვი კონსტრუქციებისა და მთავარი გამყვანი არხის რეაბილიტაცია/სამშენებლო სამუშაოები.


რა მნიშვნელობა აქვს ენგურჰესის გამართულ მუშაობას?



ენგურჰესი საქართველოს ენერგოდამოუკიდებლობის გარანტია. ყოველგვარი გადაჭარბების გარეშე შეიძლება ითქვას, რომ ენგურჰესის გარეშე საქართველოს ენერგოსისტემა ვერ იფუნქციონირებს და თუ იფუნქციონირებს, ეს უზარმაზარ ხარჯებთან იქნება დაკავშირებული. აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ენგურჰესი თავის მხრივ უნიკალური ნაგებობაა, რადგან ამ მასშტაბის ელექტროსადგური საქართველოში ვეღარ აშენდება. ამის მიზეზი კი, სულ ცოტა, შესაბამისი ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობების არ არსებობაა.


ენგურჰესს უდიდესი ენერგეტიკული მნიშვნელობის გარდა განსაკუთრებული სახელმწიფოებრივი დატვირთვა აქვს. ეს არის ერთადერთი ადგილი, სადაც ქართველები და აფხაზები ერთსულოვნად თანამშრომლობენ, რადგან სადგურის ერთობლივი ექსპლუატაციის მნიშვნელობა ორივე მხარეს კარგად აქვს გააზრებული. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ენგურჰესი ქვეყნის ენერგეტიკული პოტენციალის ბაზისია. სწორედ მის ურყეობასა და სრულ სამუშაო რეჟიმში მოყვანაზეა დაფუძნებული ქვეყნის ენერგოსიტემის გამართული მუშაობა და ენერგოდამოუკიდებლობის ხარისხი.


სამეგრელოს პოლიციამ უკანონო ცეცხლსასროლი იარაღი და საბრძოლო მასალა ამოიღო

შსს-ს სამეგრელო-ზემო სვანეთის პოლიციის დეპარტამენტის ფოთის საქალაქო სამმართველოს თანამშრომლებმა, ცეცხლსასროლი იარაღის და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვის ბრალდებით, 1980 წელს დაბადებული გ.ნ. დააკავეს.

სამართალდამცველებმა ახალქალაქში ინტერპოლის მიერ ძებნილი თურქეთის მოქალაქე დააკავეს

შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამცხე-ჯავახეთის პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა, ფინანსთა სამინისტროს მებაჯე-ოფიცრებთან ერთად, სასაზღვრო-გამშვებ პუნქტ „კარწახში“ ინტერპოლის  წითელი ცირკულარით ძებნილი პირი დააკავეს.

პოლიციამ რუსთავში წარსულში მრავალჯერ ნასამართლევი პირი თაღლითობის ბრალდებით დააკავა

შსს-ს ქვემო ქართლის პოლიციის დეპარტამენტის რუსთავის საქალაქო სამმართველოს თანამშრომლებმა, თაღლითობის ბრალდებით, 1956 წელს დაბადებული, წარსულში მრავალჯერ ნასამართლევი და ამჟამად პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი დ.ხ. დააკავეს.

ინფრასტრუქტურის სამინისტრო სამცხე-ჯავახეთში 10-ზე მეტი სკოლის სრულ რეაბილიტაციასა და მშენებლობას ახორციელებს  

საქართველოს ვიცე-პრემიერი, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი მაია ცქიტიშვილი სამცხე-ჯავახეთის რეგიონში, სოფელ ზარზმისა და მოხეს სკოლების მიმდინარე რეაბილიტაციის პროცესს გაეცნო. 

რუსთავში დაკარგული 35 წლის მამაკაცის ცხედარი იპოვეს

მდინარე მტკვარზე საძიებო-სამაშველო ოპერაცია ორი დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა.

სისხლიანი დაპირისპირება სოფელ კარდენახში - დაჭრილია 48 წლის კაცი

გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდენახში ქუჩური გარჩევა სისხლიან დაპირისპირებაში გადაიზარდა.

კახაბერ ქემოკლიძე: არსებული ინფორმაციით, საქართველოს შვიდი მოქალაქე საოკუპაციო ხაზს მიღმა დააკავეს

"არსებული ინფორმაციით, საქართველოს შვიდი მოქალაქე ოკუპირებული აძვის თავის ტერიტორიაზე, ანუ საოკუპაციო ხაზს მიღმა დააკავეს".

ვლადიმერ კონსტანტინიდი: მოვუწოდებთ რუსეთს, დაუყოვნებლივ შეწყვიტოს უკანონო ქმედებები და პატივი სცეს ნაკისრ ვალდებულებებს

საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერი ვლადიმერ კონსტანტინიდი საოკუპაციო ხაზიდან საქართველოს 7 მოქალაქის გატაცებას ეხმაურება.

ციხელაშვილი: მავთულხლართის გავლებას სამხედრო დანიშნულება არ აქვს, მისი მიზანი საზოგადოებაზე წნეხია

"მავთულხლართის გავლებას ამა თუ იმ სოფელში არანაირი სამხედრო დანიშნულება არ აქვს, მისი დანიშნულება არის პოლიტიკური, რომ მუდმივი წნეხი იყოს საზოგადოებაზე".

არჩილ თალაკვაძე: ყველაფერს ვაკეთებთ, რომ მოკლე დროში დავადგინოთ ახალუბანში მცხოვრები მოქალაქეების ადგილსამყოფელი და დავუბრუნოთ ისინი ოჯახებს

პარლამენტის თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძე სოფელ ახალუბანში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეების დაკავების ფაქტს ეხმაურება.

ბორჯომში საპატიო მოქალაქეები გამოავლინეს

სახალხო დღესასწაულზე „ბორჯომობა 2019“ საპატიო მოქალაქეები დაასახელეს.

რუსმა სამხედროებმა, ამ დროისთვის არსებული ინფორმაციით, საქართველოს შვიდი მოქალაქე დააკავეს

საოკუპაციო ხაზთან რუსმა სამხედროებმა ამ დროისთვის არსებული ინფორემაციით, საქართველოს შვიდი მოქალაქე დააკავეს. ინფორმაციას პირველი არხი ავრცელებს.

დავით ზალკალიანი გუგუტიანთკარში - ფოტორეპორტაჟი

საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი დავით ზალკალიანი სოფელ გუგუტიანთკარში ჩავიდა და იქ არსებულ ვითარებას ადგილზე გაეცნო.

დავით ზალკალიანი: ყველაფერს ვაკეთებთ, რაც კი რესურსი და საერთაშორისო მექანიზმი არსებობს

საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი დავით ზალკალიანი გუგუტიანთკარში ჩავიდა და მოსახლეობას პირადად გაესაუბრა.

რომელ უბნებში მუშაობენ უკვე მართლწესრიგის ოფიცრები და როგორ დავუკავშირდეთ მათ

თბილისში, ვაკე-საბურთალოს რაიონს 117 მართლწესრიგის ოფიცერი ყავს, რომლებიც საკუთარ სამოქმედო ტერიტორიაზე მოსახლეობის უსაფრთხოებაზე ზრუნავენ.

ლაშა ტალახაძემ ახალი რეკორდი დაამყარა

დიღომში, ოლიმპიურ სოფელში მდებარე ფრენბურთის არენაზე დასრულდა ძალოსანთა საქართველოს ჩემპიონატი. ასპარეზობაზე ბოლოს 109 და +109 კგ. წონითი კატეგორიის ძალოსნები გამოვიდნენ. 

რომან კაკულია: საერთაშორისო საზოგადოების თვალში ჩანს, რომ საერთაშორისო თამაშის წესებს საქართველოში პატივს სცემენ და მათ გაუმჯობესებაზე ფიქრობენ

„ფიტჩის“ მიერ საქართველოსთვის რეიტინგის შენარჩუნება მიუთითებს, რომ საერთაშორისო საზოგადოების თვალში ჩანს, რომ საერთაშორისო თამაშის წესებს ამ ქვეყანაში პატივს სცემენ და მათ გაუმჯობესებაზე ფიქრობენ, -

თამარ კიკნაძე: სახელმწიფო კონსორციუმს ყველაფერში გაყვა, გარდა იმ ნაწილისა, რომელიც სახელმწიფო ინტერესს აზიანებდა და სწორედაც მოიქცა

„ანაკლიის განვითარების კონსორციუმიდან“ ამერიკული ჯგუფი „კონტის“ გასვლის შესახებ, სოციალურ ქსელში, პოლიტიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი თამარ კიკნაძე პოსტს აქვეყნებს.

გიორგი ცუცქირიძე: რეალურად ირკვევა, რომ ამერიკული ჯგუფი „კონტი“, კონსორციუმში ხაზარაძეს და კომპანიას დასჭირდათ ტენდერის მოსაგებად

ექსპერტი გიორგი ცუცქირიძე, „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმიდან“ ამერიკული ჯგუფი „კონტის“ გასვლას სოციალურ ქსელში ეხმიანება.

 

 

ლადო ბოჟაძე: საქართველოსთვის უმნიშვნელოვანესი ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტი უნდა აშენდეს ნებისმიერ შემთხვევაში და აშენდება კიდეც!

„სამოქალაქო საზოგადოებისა და დემოკრატიის განვითარების ცენტრის“ ხელმძღვანელი ლადო ბოჟაძე,  „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმიდან“ ამერიკული ჯგუფი „კონტის“ გასვლის შესახებ, სოციალურ ქსელში წერს.

ავტოავარიისას დაშავებული ქალი ქუთაისში გადაიყვანეს

ზუგდიდის ცენტრში მომხდარი ავტოავარიისას დაშავებული ქალი ქუთაისის რეფერალურ კლინიკაში გადაიყვანეს.