ენგურჰესზე რეაბილიტაციის მეოთხე ეტაპი მიმდინარეობს

ენგურისა და ვარდნილის ჰიდროელექტროსადგურებზე მასშტაბური რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზა მიმდინარეობს. სარემონტო სამუშაოების მოსამზადებელი და განხორციელების პერიოდი 2018 – 2021 წლებს მოიცავს.

რას ითვალისწინებს რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზა? რა გაკეთდა რეაბილიტაციის საბოლოო ეტაპის დაწყებამდე? რა მნიშვნელობა აქვს ქვეყნის ენერგეტიკისთვის ენგურჰესის გამართულ მუშაობას?


რას წარმოადგენს ენგურჰესი?


ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმაა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება. მისი დამფუძნებელი პარტნიორია სახელმწიფო, რომლის უფლებამოსილებებსაც საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ახორციელებს. შესაბამისად, შპს „ენგურჰესის“ 100%-იანი წილის მფლობელია საქართველოს სახელმწიფოა.


ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის საქმიანობის ძირითად საგანს წარმოადგენს ელექტროენერგიის წარმოება და რეალიზაცია. ამჟამად სადგური მუშაობს საიმედოდ, გამართულად და მისი წილი ქვეყნის საერთო ელექტრომომარაგების 35%-ს აჭარბებს. თავისი არსებობის 40 წლის მანძილზე ენგურჰესმა 120 მილიარდ კვტ.სთ-ზე მეტი ელექტროენერგია გამოიმუშავა. 2015 წელს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, ენგურჰესის თაღოვან კაშხალს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი  მიენიჭა.



რას ითვალისწინებს ენგურჰესის რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზა?


საქართველოს მთავრობამ ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკთან (EBRD) საკრედიტო ხელშეკრულება 2018 წლის 5 იანვარს გააფორმა. შეთანხმება ენგურჰესზე საბოლოო სარეაბილიტაციო სამუშაოების დაფინანსებას ითვალისწინებს. აღნიშნული პროექტის ფარგლებში სხვადასხვა სახის სამუშაოების განხორციელება იგეგმება.


ენგურჰესის რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზის ფარგლებში დაგეგმილია სამშენებლო-სარეაბილიტაციო და მონიტორინგის სამუშაოები, რომლებიც ენგურის სადაწნეო გვირაბის რეაბილიტაციასა და გვირაბის ფილტრაციის გრძელვადიანი მონიტორინგის სისტემის დამონტაჟებას ითვალისწინებს. დაგეგმილია სადაწნეო გვირაბთან მისასვლელი შტოლნების რეაბილიტაცია, გალის წყალსაცავის კაშხლის (ვარდნილჰესი) უქმი წყალსაშვის დახრილ მონაკვეთზე დაზიანებული უბნებისა და კედლების შეკეთება, წყალგამყვანი არხის საწყისი მონაკვეთის რკინა-ბეტონის საფარით მოსახვა და ბურღვა-ცემენტაცია. ამავე სამუშაოების ფარგლებში ვარდნილჰესი I-ის ქვედა ბიეფში გამყვანი არხის მარჯვენა ნაპირზე დამეწყრილი მონაკვეთის გამაგრებითი სამუშაოები და ხოკოს მეწყრის (ენგურის რეზერვუარის მარცხენა ფერდზე) მონიტორინგი განხორციელდება.


ენგურჰესის რეაბილიტაციის მეოთხე ფაზის ფარგლებში დაგეგმილია ჰიდრომექანიკური სამუშაოები, რომლებიც სატურბინე მილსადენების რემონტს,  წყალმიმღების დისკური საკეტების ბაიპასისა და კაშხლის სიღრმული წყალსაშვების ფარების შემჭიდროების რეკონსტრუქციას ითვალისწინებს. დაგეგმილია ვარდნილჰესი II-ზე უქმი წყალსაშვის ფარებისა და ამწე მექანიზმის მოწოდება-მონტაჟი, მდინარე ენგურის ბუნებრივი კალაპოტიდან ვარდნილჰესი I-ის წყალსაცავში წყლის გადასაგდები დამბისა და ჰიდრომექანიკური მოწყობილობების რეაბილიტაცია. პროექტით გათვალისწინებული ელექტრომექანიკური სამუშაოები კი ენგურის გამანაწილებელი ქვესადგურის მოწყობილობების ნაწილობრივ განახლებასა და ენგურის კაშხლის ელექტრომომარაგების სისტემის მთლიან შეცვლას ითვალისწინებს. რეაბილიტაციის ფარგლებში დაგეგმილია ენგურის წყალსაცავში კაშხლის მახლობელი ზონების დანალექი მასებისგან გაწმენდა.


რეაბილიტაციის მეოთხე ეტაპი ბეტონის 14-კილომეტრიანი გზის მშენებლობასა (აფხაზეთის გამშვები პუნქტიდან ენგურჰესამდე) და გვირაბისკენ მიმავალ გზაზე დამეწყრილი უბნების აღდგენა-გამაგრებასაც მოიცავს. პროექტის ცალკე კომპონენტს წარმოადგენს მდინარე ენგურის წყალშემკრები აუზის მეტეოროლოგიური მონიტორინგისა და მონაცემთა დამუშავების სისტემის შემუშავება, მეტეოროლოგიური სადგურისა და შესაბამისი აპარატურის მონტაჟი.


რა გაკეთდა ენგურჰესის რეაბილიტაციის პირველ, მეორე და მესამე ეტაპებზე?


ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის მდგომარეობის შესწავლისა და აუცილებელი სარეაბილიტაციო სამუშაოების მასშტაბებისა თუ პრიორიტეტების განსაზღვრის მიზნით, 1997 წელს ენგურის კასკადის ნაგებობების შესწავლა-ანალიზი დაიწყო. 1998-1999 წლებში კი ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის რეაბილიტაციის ფართომასშტაბიანი პროექტი შემუშავდა. გეგმის მიხედვით, სადგურის 3-თვიანი გაჩერების დროს ენგურის კაშხლის სარეაბილიტაციო და სადაწნეო გვირაბის სასწრაფო-გადაუდებელი გაუსაფრთხოების სამუშაოები განხორციელდა. პროექტის ფარგლებში ყველა აგრეგატს (#1, #2, #3, #4 და #5)  ჩაუტარდა რეაბილიტაცია, რის შედეგადაც ენგურჰესმა თავის  საპროექტო სიმძლავრეს - 1300 მგვტ-ს მიაღწია.



ენგურჰესის რეაბილიტაციის საწყის ეტაპზე ენგურის კაშხლის ახალი მისაყრდნობი ფარი დამზადდა და დამონტაჟდა. ამავდროულად ვარდნილჰესი I-ზე ელექტრომექანიკური სარეაბილიტაციო და ჰიდრომექანიკური მოწყობილობების სარეაბილიტაციო სამუშაოები განხორციელდა. ჩატარდა ვარდნილის კაშხლის, წყალსაშვი კონსტრუქციებისა და მთავარი გამყვანი არხის რეაბილიტაცია/სამშენებლო სამუშაოები.


რა მნიშვნელობა აქვს ენგურჰესის გამართულ მუშაობას?



ენგურჰესი საქართველოს ენერგოდამოუკიდებლობის გარანტია. ყოველგვარი გადაჭარბების გარეშე შეიძლება ითქვას, რომ ენგურჰესის გარეშე საქართველოს ენერგოსისტემა ვერ იფუნქციონირებს და თუ იფუნქციონირებს, ეს უზარმაზარ ხარჯებთან იქნება დაკავშირებული. აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ენგურჰესი თავის მხრივ უნიკალური ნაგებობაა, რადგან ამ მასშტაბის ელექტროსადგური საქართველოში ვეღარ აშენდება. ამის მიზეზი კი, სულ ცოტა, შესაბამისი ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობების არ არსებობაა.


ენგურჰესს უდიდესი ენერგეტიკული მნიშვნელობის გარდა განსაკუთრებული სახელმწიფოებრივი დატვირთვა აქვს. ეს არის ერთადერთი ადგილი, სადაც ქართველები და აფხაზები ერთსულოვნად თანამშრომლობენ, რადგან სადგურის ერთობლივი ექსპლუატაციის მნიშვნელობა ორივე მხარეს კარგად აქვს გააზრებული. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ენგურჰესი ქვეყნის ენერგეტიკული პოტენციალის ბაზისია. სწორედ მის ურყეობასა და სრულ სამუშაო რეჟიმში მოყვანაზეა დაფუძნებული ქვეყნის ენერგოსიტემის გამართული მუშაობა და ენერგოდამოუკიდებლობის ხარისხი.


ოკუპირებული აფხაზეთის ე.წ. პრემიერ-მინისტრად ვალერი ბგანბა დაინიშნა

ოკუპირებული აფხაზეთის ე.წ. პრეზიდენტმა რაულ ხაჯიმბამ 14 ოქტომბერს ხელი მოაწერა ბრძანებას, რომლის თანახმად, დე ფაქტო რესპუბლიკის ე.წ. პრემიერ-მინისტრად ვალერი ბგანბა დაინიშნა.

საქართველოს, თურქეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრა გაურკვეველი ვადით გადაიდო

საქართველოს, თურქეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრების რიგით მე-8 შეხვედრა, რომელიც 16 ოქტომბერს თბილისში იყო დაგეგმილი, გადაიდო.

გიორგი გახარია სომხეთს ეწვევა

საქართველოს პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიას ოფიციალური ვიზიტები საქართველოს მეზობელ ქვეყნებში გრძელდება. 2019 წლის 15 ოქტომბერს მთავრობის მეთაური სომხეთს ეწვევა.

პაშა ბანკის მხარდაჭერით, არასამთავრობო ორგანიზაციამ აუტიზმის ცენტრი „პირველი ნაბიჯი“ გახსნა

პაშა ბანკის მხარდაჭერით, არასამთავრობო ორგანიზაციამ აუტიზმის ცენტრი „პირველი ნაბიჯი“ გახსნა. გახსნის ოფიციალური საზეიმო ღონისძიება 9 ოქტომბერს გაიმართა.

მომავალი 3 წლის განმავლობაში, ენერგოსისტემას 500 მგვტ-მდე დამატებითი სიმძლავრე შეემატება

ეკონომიკის მინისტრის მოადგილემ დავით თვალაბეიშვილმა "არაგვიჰესი" მოინახულა და ენერგეტიკის სექტორში მიმდინარე და დაგეგმილ პროექტებზე ისაუბრა.

მეუფე ანანია: ჩვენ მხარს ვუჭერთ, მაგრამ არ ვაღიარებთ უკრაინის ავტოკეფალიას

წმიდა სინოდის წევრი, მიტროპოლიტი ანანია ამბობს, რომ ქართული ეკლესია მხარს უჭერს უკრაინის ავტოკეფალიას, თუმცა არ აღიარებს.

საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით „გურჯაანის ღვინის ფესტივალი 2019“  გაიმართა

საქართველოს ბანკი ღვინის ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობასა და ღვინის კულტურის პოპულარიზაციას განაგრძობს.

პოლონეთის ხელისუფლებაში კონსერვატორები რჩებიან

"დოიჩე ველეს" ინფორმაციით, პოლონეთში ჩატარებული არჩევნების ეგზიტპოლის შედეგები გამოქვეყნდა. ამ შედეგებით მმართველი პარტია "სამართალი და სამართლიანობა" [Law and Justice] - 43.6 პროცენტით ლიდერობს. მეორე ადგილს კი, ოპოზიციური სამოქალაქო კოალიცია 27.4%-ით იკავებს.

კენი ლარკინმა თსუ-ის სტუდენტებისთვის იმღერა

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა, პირველკურსელ სტუდენტებს სწავლის დაწყება კენი ლარკინის კონცერტით მიულოცა.

 
ანრი ოხანაშვილი: დაპირება, რომ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების შერჩევა იქნებოდა მაქსიმალურად გახსნილი, გამჭვირვალე და ხანგრძლივი პროცესი, შევასრულეთ

"ეს არის ისტორიული პროცესი. ეს პროცესი შედგა", - განაცხადა პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ანრი ოხანაშვილმა, უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატთა შესარჩევ პროცედურებთან დაკავშირებით.

ანრი ოხანაშვილი: სამწუხაროა, რომ ოპოზიციის ნაწილმა გასაუბრების პროცესი პოლიტიკურ სეირად აქცია

„სამწუხაროა, რომ ოპოზიციის ნაწილმა გასაუბრების პროცესი პოლიტიკურ სეირად აქცია“, - ამის შესახებ პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ანრი ოხანაშვილმა ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერში განაცხადა.

იაპონიაში ტაიფუნის შედეგად დაღუპულთა რიცხი 39-მდე გაიზარდა

იაპონიაში ტაიფუნი "ჰაგიბისის" მიერ გამოწვეული წყალდიდობისა და მეწყერის შედეგად დაღუპულთა რიცხი 39-მდე გაიზარდა. ინფორმაციას იაპონური მედია ავრცელებს. 

დღეს სვეტიცხოვლობაა

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია დღეს სვეტიცხოვლობას აღნიშნავს. ამასთან დაკავშირებით ტაძრებში წირვა-ლოცვა შესრულდება.

"გრიგოლ ვაშაძე ძალიან არ მომწონდა, ათიდან რვა საკითხში არ ვეთანხმები, იმიტომ მივეცი ხმა რომ ქვეყნისთვის კატასტროფა ამეცილებინა"

"ევროპული საქართველოს" ლიდერის გიგა ბოკერის განცხადებით, საპრეზიდენტო არჩევნებში ოპოზიციური გაერთიანების "ძალა ერთობაშიას" საპრეზიდენტო კანდიდატს, მხოლოდ იმიტომ დაუჭირა მხარი, რომ ქვეყნისთვის სალომე ზურაბიშვილის პრეზიდენტობით გამოწვეული კატატროფა აეცილებინა თავიდან.

ტაქსის მძღოლი, რომელმაც ვაკეში ტურისტზე ფიზიკურად იძალადა, დააკავეს

შსს- ს თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ვაკე-საბურთალოს სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1967 წელს დაბადებული გ.თ. უცხო ქვეყნის მოქალაქის მიმართ ჩადენილი ძალადობისა და ნივთის დაზიანების ბრალდებით დააკავეს. ​

"ვინც პოპულიზმში დამადანაშაულა, იმათ რა იციან მე რომელ ღმერთს ვგულისხმობდი"

"ევროპული საქართველოს" ლიდერი გიგა ბოკერია, მისი განცხადებით საზოგადოებაში გამოწვეულ რეზონანს დიდ პატივად მიიჩნევს.

14 ოქტომბერს სვეტიცხოვლობა აღინიშნება

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია სვეტიცხოვლობას აღნიშნავს. ამასთან დაკავშირებით ტაძრებში წირვა-ლოცვა შესრულდება.

რეჟისორი მიხეილ კობახიძე გარდაიცვალა

ქართველი რეჟისორი მიხეილ კობახიძე 80 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

ასპინძაში სატვირთო ძროხას დაეჯახა

ასპინძა-ახალქალაქის გზაზე, დაბა ასპინძის შესასვლელთან, ტრაილერი ადგილობრივის ძროხას დაეჯახა. საქონელი ადგილზე მოკვდა. შემთხვევა 13 ოქტომბერს, დაახლოებით 20:00 საათზე მოხდა.

ჯუთაში, მწვერვალზე, ორი მოქალაქე დაშავდა

შსს-ს გადაუდებელი დახმარების ოპერატიული მართვის ცენტრ "112"-ში შემოვიდა ინფორმაცია, რომ სტეფანწმინდის რაიონში, სოფელ ჯუთაში, მწვერვალზე, საქართველოს ორი მოქალაქე დაშავდა და საჭირო იყო მაშველების დახმარება.

ხაშურში ყოფილი ცოლის მკვლელობაში ბრალდებულს პატიმრობა შეეფარდა

ხაშურში, ყოფილი მეუღლის მკვლელობაში ბრალდებულ ირაკლი დეკანოიძეს აღმკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.