COVID-19

რას აკეთებენ მეცნიერები „ომიკრონის“ დასადგენად?

რას აკეთებენ მეცნიერები „ომიკრონის“ დასადგენათ
1639415488
დაკოპირებულია

მეცნიერები მთელ მსოფლიოში ცდილობენ, მეტი გაიგონ SARS-CoV-2-ის ახალი „ომიკრონის“ შტამის შესახებ, რომელიც პირველად გამოცხადდა „შეშფოთების ვარიანტად“ 2021 წლის 26 ნოემბერს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ.

ოფიციალური პირები ამბობენ, რომ რამდენიმე კვირა დასჭირდებათ, გაარკვიონ არის თუ არა ახლახან გამოჩენილი კორონავირუსის ვარიანტი უფრო გადამდები, იწვევს თუ არა მეტ-ნაკლებად სერიოზულ COVID 19-ს, ვიდრე დელტა და სხვა ადრინდელი ვარიანტები, და შეუძლია თუ არა ამჟამინდელ ვაქცინებს გვერდი აუაროს. 

პიტერ კასონი არის ვირჯინიის უნივერსიტეტის ვირუსოლოგი და ბიოფიზიკოსი, რომელიც სწავლობს, როგორ შედიან ვირუსები, როგორიცაა SARS-CoV-2 უჯრედებში და რა შეიძლება გაკეთდეს მათ შესაჩერებლად.

იცავს თუ არა წინა იმუნიტეტი ომიკრონისგან?

ინფიცირების შემდეგ მიღებული ანტისხეულები, რომლებიც ექვემდებარებიან სხვა ვარიანტებს, არ იმუშავებენ „ომიკრონის“ წინააღმდეგ მისი მუტაციების გამო, თუმცა, ეს ჯერ დაზუსტებული არ არის. 

ამ კითხვებზე პასუხის გასაცემად, მკვლევართა უმეტესობა ჯერ ქმნის SARS-CoV-2 ვირუსის ვერსიას, რომელსაც შეუძლია შეაღწიოს უჯრედებში, მაგრამ არ გამრავლდეს. რამდენიმე სპეციალიზებული ლაბორატორია ბიოუსაფრთხოების დამატებითი დონით იყენებს რეალურ ვირუსს. მეცნიერები ვირუსს უმატებენ ანტისხეულებს COVID 19-ის წინააღმდეგ ვაქცინირებული ან გამოჯანმრთელებული ადამიანების სისხლიდან. შემდეგ ისინი ურევენ მას ადამიანის ფილტვის უჯრედებს, რათა დაინახონ, შეუძლიათ თუ არა ანტისხეულებს შეაჩერონ ვირუსი უჯრედების ინფიცირებისგან.

თუ წინა ვარიანტების საწინააღმდეგოდ შექმნილი ანტისხეულები ვერ შეაჩერებენ „ომიკრონს“ ფილტვის უჯრედების ლაბორატორიაში ინფიცირებისგან, მაშინ ეს ანტისხეულები ალბათ ვერც დაიცავს ადამიანებს მთელ მსოფლიოში.

მკვლევარებმა აიღეს ანტისხეულები ექვსი ადამიანისგან, რომელთაგან თითოეულს ჰქონდა ვაქცინის ორი დოზა და ექვსი სხვა ადამიანისგან, რომლებსაც თითოეულს ჰქონდათ ვაქცინის ორი დოზა და, ასევე, გამოჯანმრთელდნენ  COVID 19-ის ინფექციისგან. ადამიანთა ორივე ჯგუფის ანტისხეულებმა 40-ჯერ ნაკლები დაცვა აჩვენა „ომიკრონის“ წინააღმდეგ, ვიდრე ჩვეულებრივი შტამის დროს. მაგრამ იმ ადამიანებს, რომელთა იმუნურმა სისტემამ ვირუსი სამჯერ დაინახა - ანუ ორმაგად იყო ვაქცინირებული და, ასევე, გამოჯანმრთელდნენ COVID 19-ისგან - ჰქონდათ ანტისხეულების დონეები, რომლებიც საკმარისად მაღალი იყო, რომ კვლავ შეეჩერებინათ ინფექცია.

„ვიმედოვნებ, რომ ადამიანებს, რომლებმაც მიიღეს გამაძლიერებელი ვაქცინები, ექნებათ იმუნიტეტის მსგავსი ან უფრო მაღალი დონე და იქნებიან მინიმუმ ზომიერად დაცული „ომიკრონისგან“,-აცხადებენ სპეციალისტები.

რამდენად გადამდებია ომიკრონი დელტასთან შედარებით?

გასულმა პანდემიურმა წელმა აჩვენა, რომ გადამდებლობა, იყო მთავარი ფაქტორი იმის განსაზღვრაში, გახდება თუ არა კორონავირუსის ვარიანტი დომინანტი. დელტას გადაცემადობამ ის ამჟამინდელ დომინანტურ ვარიანტად აქცია, მაგრამ ეს სიტუაცია შეიძლება დროთა განმავლობაში შეიცვალოს.

ვირუსული „სიცოცხლის“ ციკლის ძირითადი ელემენტებია უჯრედებში მოხვედრა და  მეტი ვირუსის წარმოქმნა. მეცნიერებს შეუძლიათ გაზომონ თითოეული ეს ეტაპი ლაბორატორიაში და დაადგინონ, თუ რომელი ვარიანტის ასპექტები ხდის მას მეტ-ნაკლებად გადამდებს.

ლაბორატორიაზე დაფუძნებულ მეცნიერებას შეუძლია დაეხმაროს ადამიანებს იმის გაგებაში, თუ რატომ არის ეს ვარიანტი მეტ-ნაკლებად გადამდები. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ „ომიკრონი“ დელტას მთლიანად ჩაანაცვლებს.

რატომ განსხვავდება ომიკრონის გავრცელება სხვადასხვა ქვეყანაში, ეს დამოკიდებულია ფაქტორებზე, როგორიცაა ვაქცინირებული ადამიანების რაოდენობა და რომელი ვარიანტები იყო ადრე მიმოქცევაში.

ომიკრონი ადამიანებს მეტ-ნაკლებად აავადებს?

ეს ისეთი კითხვაა, რომელსაც „ომიკრონით“ ინფიცირებული ათასობით ადამიანი გაცილებით სწრაფად გასცემს პასუხს, ვიდრე ლაბორატორიაში მომუშავე. 

მეცნიერები იმუშავებენ საავადმყოფოებთან, რათა გააანალიზონ, თუ რა ხდის ზოგიერთ პაციენტს მეტ-ნაკლებად ავად, როდესაც ისინი ომიკრონით ავადდებიან.

COVID 19-ის ყველა ვარიანტის შემთხვევების უმეტესობა მსუბუქია და ამ დრომდე „ომიკრონით“ ინფიცირებულთაგან ბევრი ახალგაზრდაა. ჰოსპიტალიზაციის რაოდენობა, როგორც წესი, გარკვეულწილად იზრდება შემთხვევების საწყის ეტაპზე. ამიტომ ამ კითხვაზე პასუხის გაცემას დრო დასჭირდება.

როგორ ავსებენ ლაბორატორიულ მონაცემებს და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მონაცემებს?

ლაბორატორიები მიიღებენ პირველ შედეგებს „ომიკრონის“ წინააღმდეგ იმუნური დაცვის შესახებ, თუმცა ამას მოჰყვება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მონაცემები, რომლებიც სავარაუდოდ დაადასტურებენ ლაბორატორიულ შედეგებს. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მონაცემები მოიტანს პირველ შედეგებს გადამდები და დაავადების სიმძიმის შესახებ, რაც შემდეგ აიხსნება ლაბორატორიული შედეგებით.

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მონაცემების თავდაპირველი პასუხების მიღების შემდეგ, ლაბორატორიული შედეგები კვლავ მნიშვნელოვანია იმის გასაგებად, თუ რატომ მოხდა ეს ცვლილებები და დაგვეხმარება იმის პროგნოზირებაში, თუ რას მოიმოქმედებს მომავალი ვარიანტები. 

ეს არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მონაცემებისა და ლაბორატორიული გაგების კომბინაცია. მაღალი ხარისხის ნიღბები და კარგი ვენტილაცია, მაინც შეაჩერებს ვირუსს. დიდი ალბათობით, ვაქცინები გააგრძელებენ გარკვეულ დაცვას.

აგრეთვე წაიკითხეთ:

⚫ „ომიკრონი“ სავარაუდოდ, უკვე საქართველოშია“ - გიორგი ფხაკაძე

⚫ „დიდი ალბათობით, ქვეყანაში „ომიკრონის“ შტამი გვაქვს“ - აკაკი ზოიძე

⚫ „ომიკრონის“ შტამმა ჰოსპიტალიზაცია საფრანგეთში 41%-ით გაზარდა - ზაზა წერეთელი

⚫ როგორ შეუძლიათ მეცნიერებს განაახლონ ვაქცინები ომიკრონის წინააღმდეგ? - მიკრობიოლოგის განმარტება

 „სამწუხარო ამბავი, რაც ამ ახალ შტამზე ისმის, უკავშირდება რეინფექციის რისკებს“ - ნანა გეგეჭკორი

 რა არის კორონავირუსის ახალი შტამის უმთავრესი სიმპტომი და რით განსხვავდება დელტა შტამისგან?

⚫ ომიკრონის სიმპტომები - როგორ ვლინდება კორონავირუსის ახალი ვარიანტი